Tiểu sử Elon Musk phần Cuối: Cuộc đua với Jeff Bezos

Nghe Bài Viết Tiếp Theo

Trên thực tế, Bezos luôn tỏ ra vô can một cách đáng ngưỡng mộ khi đưa tin trên tờ Post, và ký giả đáng kính Christian Davenport chuyên viết về đề tài vũ trụ của tờ báo này thường xuyên đăng những câu chuyện ghi lại những thành công của Musk, bao gồm cả câu chuyện về sự đối địch giữa anh với Bezos. Davenport viết: "Hiện nay, Musk đang dẫn đầu trong hầu như mọi lĩnh vực. SpaceX đã gửi đi ba nhóm phi hành gia lên Trạm vũ trụ Quốc tế, và đã lên lịch phóng một đội phi hành gia dân sự trên chuyến bay ba ngày vòng quanh Trái Đất vào thứ Ba này. Còn Blue Origin chỉ thực hiện một sứ mệnh phóng vũ trụ duy nhất dưới quỹ đạo kéo dài hơn 10 phút".

Các cuộc cách mạng công nghệ thường bắt đầu không mấy phô trương. Chẳng ai thức dậy vào một buổi sáng năm 1760 và hét lên: "Trời ơi, Cách mạng Công nghiệp bắt đầu rồi!" Ngay cả cuộc Cách mạng Kỹ thuật số cũng đã lặng lẽ diễn ra trong nhiều năm, với những người có sở thích lắp ráp máy tính cá nhân để khoe khoang tại các cuộc tụ họp lập dị như Câu lạc bộ Máy tính Homebrew, trước khi mọi người nhận thấy thế giới đang thay đổi triệt để. Nhưng cuộc Cách mạng Trí tuệ Nhân tạo thì khác. Trong vòng vài tuần vào mùa xuân năm 2023, hàng triệu người am hiểu công nghệ và sau đó là những người bình thường nhận thấy một sự chuyển đổi đang diễn ra với tốc độ chóng mặt sẽ thay đổi bản chất của công việc, học tập, khả năng sáng tạo và các nhiệm vụ khác trong cuộc sống hàng ngày.

Suốt một thập kỷ, Musk đã lo lắng về mối nguy hiểm rằng một ngày nào đó trí tuệ nhân tạo có thể trở nên mất kiểm soát - nói cách khác là AI phát triển trí tuệ của riêng mình - và đe dọa nhân loại. Khi người đồng sáng lập Google, Larry Page bác bỏ những lo ngại của anh, gọi anh là "kẻ phân biệt chủng loài" vì anh ưu ái loài người hơn các dạng trí thông minh khác, điều đó đã phá hủy tình bạn của họ. Musk đã cố gắng ngăn cản Page và Google mua DeepMind, công ty do nhà tiên phong về AI Demis Hassabis thành lập. Khi việc này thất bại, vào năm 2015, anh đã cùng Sam Altman thành lập một phòng thí nghiệm cạnh tranh, một tổ chức phi lợi nhuận có tên OpenAI.

Có lẽ con người khó nhằn hơn máy móc, nên cuối cùng Musk đã chia tay Altman, rời khỏi hội đồng quản trị của OpenAI và lôi kéo kỹ sư nổi tiếng Andrej Karpathy về lãnh đạo nhóm Autopilot tại Tesla. Sau vụ việc đó, Altman đã thành lập bộ phận kinh doanh của OpenAI, nhận được khoản đầu tư 13 tỷ USD từ Microsoft và tuyển dụng lại Karpathy.

"Có thể làm gì để khiến AI trở nên an toàn?", Musk hỏi. "Tôi cứ vật lộn mãi với câu hỏi đó. Chúng ta có thể thực hiện những hành động nào để giảm thiểu mối nguy từ AI và đảm bảo ý thức của con người vẫn tồn tại?".

Musk đặt tên cho công ty mới của mình là X.AI và đích thân tuyển dụng Igor Babuschkin, nhà nghiên cứu AI hàng đầu tại DeepMind của Google, làm kỹ sư trưởng. X.AI ban đầu sẽ bố trí một số nhân viên mới tại Twitter. Nhưng Musk nói cần biến nó thành một công ty khởi nghiệp độc lập giống như Neuralink. Anh gặp một số khó khăn trong việc tuyển dụng các nhà khoa học AI vì cơn sốt mới trong lĩnh vực này có nghĩa là bất kỳ ai có kinh nghiệm đều có thể nhận được khoản tiền thưởng ban đầu từ 1 triệu đô-la trở lên. Anh giải thích: "Sẽ dễ có được họ hơn nếu họ có thể trở thành người sáng lập một công ty mới và có cổ phần trong đó." Tôi tính ra như vậy nghĩa là anh ấy sẽ điều hành sáu công ty: Tesla, SpaceX và bộ phận Starlink của nó, Twitter, The Boring Company, Neuralink và X.AI. Con số này gấp ba lần so với Steve Jobs ở thời đỉnh cao (Apple, Pixar).

Anh thừa nhận mình xuất phát chậm hơn nhiều so với OpenAI trong việc tạo ra một chatbot có thể đưa ra câu trả lời bằng ngôn ngữ thông thường cho các câu hỏi. Nhưng nghiên cứu của Tesla về ô tô tự lái và robot Optimus đã đưa công ty vượt xa đối thủ trong việc tạo ra loại AI cần thiết để hành động trong thế giới thực. Điều này có nghĩa là các kỹ sư của anh đã thật sự đi trước OpenAI trong việc tạo ra trí tuệ nhân tạo tổng hợp hoàn chỉnh, hội tụ cả hai khả năng. Anh nói: "AI trong thế giới thực của Tesla bị đánh giá thấp. Hãy tưởng tượng nếu Tesla và OpenAI phải hoán đổi nhiệm vụ. Họ sẽ phải tạo ra tính năng Tự lái và chúng tôi sẽ phải tạo ra các chatbot mô hình ngôn ngữ lớn. Ai thắng? Là chúng tôi".

Vào tháng 4, Musk giao cho Babuschkin và nhóm của anh ba mục tiêu chính. Đầu tiên là tạo ra một robot AI có thể lập trình. Một lập trình viên có thể bắt đầu nhập bất kỳ ngôn ngữ lập trình nào và robot của X.AI sẽ tự động hoàn thành nhiệm vụ đối với hành động có khả năng xảy ra nhất mà họ đang cố gắng thực hiện. Sản phẩm thứ hai sẽ là đối thủ cạnh tranh với chatbot dòng GPT của OpenAI, một sản phẩm sử dụng thuật toán và được đào tạo dựa trên các bộ dữ liệu để đảm bảo tính trung lập về chính trị của nó.

Mục tiêu thứ ba mà Musk đặt ra cho nhóm thậm chí còn vĩ đại hơn. Nhiệm vụ quan trọng nhất của anh luôn là đảm bảo AI phát triển theo cách giữ cho ý thức của con người tồn tại lâu dài. Anh nghĩ rằng điều đó có thể đạt được tốt nhất bằng cách tạo ra một dạng trí tuệ nhân tạo tổng hợp có thể "lý giải" và "suy nghĩ", cũng như lấy "sự thật" làm nguyên tắc chỉ đạo của nó. Bạn có thể giao cho nó những nhiệm vụ lớn, chẳng hạn như "Chế tạo loại động cơ tên lửa tốt hơn".

Musk hy vọng một ngày nào đó nó sẽ có thể giải quyết được những câu hỏi lớn hơn và mang tính hiện hữu hơn. Nó sẽ là "một AI tìm kiếm sự thật tối đa. Nó sẽ quan tâm đến việc tìm hiểu vũ trụ và điều đó có thể khiến nó muốn gìn giữ loài người, bởi chúng ta là một phần thú vị của vũ trụ." Điều đó nghe có vẻ quen quen, và rồi tôi nhận ra tại sao. Anh ấy đang bắt tay vào một nhiệm vụ tương tự như nhiệm vụ được ghi lại trong cuốn thánh kinh thời thơ ấu đã giúp hình thành (có lẽ quá ảnh hưởng tới?) con người anh, chính nhiệm vụ đã kéo anh ra khỏi chứng trầm cảm hiện sinh ở tuổi vị thành niên, cuốn The Hitchhiker’s Guide to the Galaxy. Cuốn sách mô tả một siêu máy tính được thiết kế để tìm ra "Câu trả lời cho câu hỏi tối thượng về cuộc sống, vũ trụ và mọi thứ".

Read more

Tiểu sử Elon Musk phần 6: Cuộc đua với Jeff Bezos

Nghe Bài Viết

Elon Musk từng chê Jeff Bezos ham chơi, thiếu tập trung nên không thể bay vào quỹ đạo.

Đầu năm 2013, Jeff Bezos và Elon Musk chạy đua xem ai là người thuê được Bãi phóng nhiều tầng 39A tại Mũi Canaveral (Musk thắng), ai là người đầu tiên phóng tên lửa đến rìa vũ trụ (Bezos thắng), phóng tên lửa lên quỹ đạo (Musk thắng) và đưa con người lên quỹ đạo (Musk lại thắng).

Vũ trụ là đam mê riêng của cả hai người, và cuộc cạnh tranh giữa họ - như giữa các ông trùm đường sắt một thế kỷ trước - sẽ đóng vai trò thúc đẩy lĩnh vực này. Bất chấp những lời phàn nàn rằng vũ trụ đã trở thành sở thích của cánh tỷ phú, tầm nhìn tư nhân hóa các đợt phóng tên lửa chính là điều thúc đẩy nước Mỹ vốn tụt hậu so với Trung Quốc và thậm chí cả Nga, hòng trở lại vị trí dẫn đầu trong công cuộc thám hiểm vũ trụ.

Cuộc đua tiếp tục trở nên gay gắt vào tháng 4 năm 2021, khi SpaceX đánh bại Blue Origin của Bezos để giành hợp đồng đưa các phi hành gia NASA đi hết chặng cuối hành trình lên mặt trăng. Blue Origin đã kháng lại quyết định này nhưng bất thành. Trên trang chủ, họ đăng một bức ảnh đồ họa chỉ trích kế hoạch của SpaceX, với dòng chữ lớn đề là "vô cùng phức tạp" và "rủi ro cao". SpaceX đáp trả bằng cách chỉ ra Blue Origin "đã không chế tạo một tên lửa hay tàu không gian nào đủ khả năng đến được quỹ đạo". Người hâm mộ Musk trên Twitter đã dựng một bài nhảy flashmob nhằm giễu cợt Blue Origin, và Musk cũng tham gia. "Lêu lêu, còn chẳng lên được quỹ đạo kìa", anh tweet.

Bezos và Musk giống nhau ở một số khía cạnh. Họ đều tạo sự đột phá trong ngành nhờ niềm đam mê, sự đổi mới và sức mạnh ý chí. Họ đều thô lỗ với nhân viên, nhanh chóng xem mọi thứ là ngu xuẩn và nổi đóa trước những kẻ hoài nghi, chống đối. Và họ đều tập trung hình dung ra một tương lai thay vì chỉ chạy theo lợi nhuận ngắn hạn. Khi được hỏi rằng anh có đánh vần được từ "lợi nhuận" (profit) hay không, Bezos đã đáp: "L-ợ-i-n-g-u-ậ-n" (Prophet - nhà tiên tri).

Khi bàn sâu về kỹ thuật thì họ hoàn toàn khác. Bezos chuộng phương pháp. Phương châm của anh là gradatim ferociter, hay "vững vàng từng bước". Còn bản năng của Musk là thôi thúc, dâng trào và hướng mọi người đến những hạn chót điên rồ, ngay cả khi việc đó đồng nghĩa phải mạo hiểm.

Bezos tỏ ra hoài nghi, thậm chí phản bác việc Musk dành hàng giờ cho các cuộc họp kỹ thuật để đưa ra những đề xuất về kỹ thuật cũng như các mệnh lệnh đột ngột. Bezos cho biết các nhân viên cũ tại SpaceX và Tesla bảo rằng Musk hiếm khi hiểu biết nhiều như những gì anh tuyên bố, và những can thiệp của anh thường chẳng giúp ích gì hoặc chỉ gây rối. Về phần mình, Musk cảm thấy một lý do khiến Blue Origin đạt được ít tiến bộ hơn SpaceX là bởi Bezos là gã tài tử thiếu sự tập trung. Trong cuộc phỏng vấn vào cuối năm 2021, anh miễn cưỡng khen Bezos có "trình độ kỹ thuật tương đối tốt", nhưng cũng nói thêm: "Nhưng anh ta dường như không sẵn sàng dành năng lượng tâm trí để đào sâu vào chi tiết kỹ thuật. Sai một li là đi một dặm đấy."

Một tranh cãi khác cũng nổ ra có liên quan đến các công ty truyền thông vệ tinh đối địch của họ. Đến hè năm 2021, SpaceX đã triển khai gần 2.000 Starlink trên quỹ đạo. Internet dựa trên nền tảng vũ trụ của Starlink đã hiện diện ở 14 quốc gia. Bezos đã công bố các kế hoạch năm 2019 để Amazon tạo dựng một chòm sao và dịch vụ Internet tương tự, với tên gọi Dự án Kuiper. Nhưng cho đến nay vẫn chưa có vệ tinh nào được phóng.

Một trong những mơ ước của Bezos là tự mình bay vào vũ trụ. Vào mùa hè năm 2020, giữa những đấu đá với Musk, anh đã tuyên bố mình cùng anh trai Mark sẽ bay đến rìa vũ trụ (tuy không vào quỹ đạo) bằng một cú phóng tên lửa Blue Origin trong vòng 11 phút. Anh sẽ là tỷ phú đầu tiên bay vào vũ trụ.

Sứ mệnh của Bezos đã thành công. Bezos cùng anh trai và đội bay đã đạt đến độ cao 66 dặm, cao hơn đường Kármán nhiều và cho anh quyền được khoe khoang thoải mái. Khoang tàu bay không gian của họ đáp xuống nhẹ nhàng bằng dù trên sa mạc Texas, nơi người mẹ đầy lo lắng và người cha điềm tĩnh của anh đang chờ đón.

Musk có vài lời khen tặng nhã nhặn dành cho Bezos và Branson: "Tôi nghĩ rằng họ thật tuyệt vời khi chi tiền để bay vào vũ trụ", anh nói với Kara Swisher trong Hội nghị Code vào tháng 9. Nhưng anh chỉ ra việc bay lên hơn 60 dặm chỉ là một bước tiến nhỏ. Anh giải thích: "Xin được nói rõ, so với tầng dưới quỹ đạo, cô cần năng lượng cao gấp hàng trăm lần để bay vào quỹ đạo. Sau đó, để quay lại quỹ đạo, cô cần đốt cháy số năng lượng đó, nên sẽ cần một tấm chắn nhiệt siêu hạng. Quỹ đạo phải khó hơn đến hai bậc so với tầng dưới quỹ đạo."

Musk bị nguyền rủa bởi lối tư duy âm mưu, khiến anh tin rằng đa số nội dung tiêu cực mà báo chí viết về anh là do âm mưu ngầm hoặc lợi ích thối nát của những kẻ sở hữu các cơ quan tin tức. Điều này đã được tuyên bố rõ khi Bezos mua lại tòa báo Washington Post.

Read more

Tiểu sử Elon Musk phần 5: Mối quan hệ 'độc hại' với Amber Heard

Nghe Bài Viết

Mối quan hệ của họ trở nên sâu sắc hơn vào tháng 4 năm 2017 khi anh bay đến Úc cùng cô, nơi cô đang quay phim Aquaman, trong đó cô đóng vai công chúa - chiến binh người yêu của một siêu anh hùng đang cố gắng giải cứu thế giới. Họ nắm tay nhau đi dạo qua khu bảo tồn động vật hoang dã và cùng học đi dây trên ngọn cây, sau đó Heard đặt một nụ hôn lên má anh. Anh nói với cô rằng cô làm anh nhớ đến Mercy, nhân vật yêu thích của anh trong trò chơi điện tử Overwatch, vì vậy cô đã dành hai tháng để thiết kế và đặt may một bộ trang phục để nhập vai vào nhân vật anh yêu thích.

Tuy nhiên, sự nghịch ngợm của cô lại đi kèm với những hỗn loạn khiến Musk bị thu hút. Em trai và bạn bè của anh ghét cô đến mức khiến họ không còn chán ghét Justine nữa. "Cô ta độc hại lắm," Kimbal nói. "Một cơn ác mộng". Chánh văn phòng của Musk, Sam Teller, so sánh cô với một nhân vật phản diện trong truyện tranh. "Cô ta giống như Joker trong Batman," anh nói. "Cô ta không có mục tiêu hay mục đích nào khác ngoài gây rối. Cô ta tồn tại nhờ việc làm cho mọi thứ bất ổn". Heard và Musk cãi cọ suốt đêm, và anh đã không thể dậy nổi cho đến tận chiều hôm sau.

Họ chia tay vào tháng 7/2017 nhưng sau đó quay lại với nhau thêm năm tháng đầy biến động nữa. Cái kết cuối cùng đã đến sau chuyến đi về miền hoang dã tới Rio de Janeiro vào tháng 12 năm đó, cùng vợ chồng Kimbal và một số người con của họ. Khi họ đến khách sạn, Elon và Amber lại có một trận chiến nảy lửa khác. Cô nhốt mình trong phòng và bắt đầu la hét rằng cô sợ mình sẽ bị tấn công và Elon đã lấy hộ chiếu của cô. Các nhân viên bảo vệ và vợ của Kimbal đều cố gắng thuyết phục cô rằng cô an toàn, hộ chiếu vẫn ở trong túi, cô có thể và nên rời đi bất cứ khi nào cô muốn. "Cô ta thực sự là một nữ diễn viên giỏi, cô ta sẽ nói ra những điều khiến bạn phải thốt lên rằng, 'Chà, có lẽ cô ấy đang nói sự thật', nhưng không phải vậy," Kimbal nói. "Cách cô ta tạo ra hiện thực của riêng mình khiến tôi nhớ đến bố tôi".

Amber thừa nhận họ đã cãi nhau và cô khá kích động. Nhưng cô cũng nói rằng họ đã giải quyết cuộc cãi vã vào tối hôm đó, đúng đêm giao thừa. Họ đã đến dự một bữa tiệc và cùng nhau đón chào năm mới, đứng trên ban công nhìn ra toàn cảnh Rio, cô mặc chiếc váy vải lanh trắng khoét sâu, anh mặc chiếc áo sơ mi vải lanh trắng không cài cúc. Vợ chồng Kimbal cũng có mặt ở đó cùng vợ chồng anh họ Russ Rive. Để chứng tỏ rằng họ đã làm lành, Amber gửi cho tôi những bức ảnh và video quay lại buổi tối hôm đó. Trong số đó có cảnh Elon chúc cô một năm mới hạnh phúc và hôn cô say đắm.

Cô đã rút ra được rằng Musk yêu thích kịch tính vì anh cần nhiều sự kích thích để giữ cho mình tràn đầy sinh lực. Ngay cả sau khi họ chia tay vĩnh viễn, than hồng giữa họ vẫn tồn tại. "Tôi yêu anh ấy rất nhiều", cô nói. Cô cũng rất hiểu anh. "Elon thích lửa, đôi khi nó đốt cháy anh ấy".

Việc Elon bị Amber thu hút một phần là do khuôn mẫu tình cảm đã có sẵn trong con người anh. Kimbal nói: "Thật buồn khi anh ấy luôn phải lòng những người không tốt cho anh ấy. Họ đẹp, không nghi ngờ gì nữa, nhưng họ luôn có một mặt rất tối và Elon cũng biết rằng họ độc hại". Vậy tại sao anh ấy lại làm vậy? Khi tôi hỏi Elon, anh ấy đã phá lên cười. "Bởi vì tôi chỉ là một tên ngốc trong tình yêu", anh nói. "Tôi vẫn thường là một kẻ ngốc, nhưng đặc biệt ngốc trong tình yêu".

Read more

Tiểu sử Elon Musk phần 4: Mối quan hệ 'độc hại' với Amber Heard

Nghe Bài Viết

Nhưng Errol thừa nhận ông khuyến khích sự rắn rỏi cả về thể chất lẫn cảm xúc. "Trải nghiệm của chúng khi ở với tôi hẳn khiến đời sống ở trại thành ra quá lành", ông nói, cho biết thêm rằng bạo lực đơn thuần là một phần trong trải nghiệm học tập ở Nam Phi. "Hai thằng ghìm anh xuống trong khi một thằng khác cầm khúc gỗ táng vào mặt anh, kiểu thế. Đám trẻ mới nứt mắt buộc phải đánh trả lũ côn đồ trường học ngay ngày đầu đến lớp". Ông tự hào kết luận rằng ông đã thực hành "chế độ chuyên quyền kiểu đường phố vô cùng cứng rắn" với các con trai. Rồi ông nhấn mạnh quan điểm khi nói thêm: "Sau này, Elon cũng sẽ áp dụng chế độ chuyên quyền cứng rắn như vậy với chính mình và những người khác".

"Có ai đó từng nói rằng mỗi người đàn ông cố gắng sống sao cho xứng với những kỳ vọng của cha, hoặc bù đắp những sai lầm của cha mình, và tôi cho rằng điều đó khả dĩ lý giải những thói tật của chính tôi", Barack Omaba viết trong hồi ký của ông như vậy. Trong trường hợp của Elon Musk, ảnh hưởng của người cha lên thần kinh của anh sẽ còn dai dẳng, bất chấp nhiều nỗ lực để xua đuổi ông, cả về thực thể lẫn tâm lý. Tâm trạng của Elon xoay chuyển giữa nhẹ nhõm và nặng nề, giữa căng thẳng và vui nhộn, giữa lạnh lùng với ủy mị, và thỉnh thoảng anh lại sa vào một thứ khiến những người quanh anh kinh hoảng gọi là "chế độ quái vật". Khác với cha mình, Elon sẽ tận tình với các con, nhưng ở những khía cạnh khác, hành vi của anh sẽ báo hiệu mối hiểm nguy cần được chế ngự liên tục: một bóng ma, như cách nói của mẹ Elon, "rằng Elon có thể trở thành một người giống cha mình". Đó là một trong những khuynh hướng nổi bật nhất trong thần thoại. Cuộc phiêu lưu bi tráng của người anh hùng trong Star Wars (Chiến tranh giữa các vì sao) đòi hỏi phải yểm trừ ma quỷ do Darth Vader để lại và vật lộn với mặt tối của Thần Lực ở mức độ nào?

"Với tuổi thơ như anh ấy trải qua ở Nam Phi, tôi nghĩ người ta phải để cảm xúc chai sạn đi theo cách nào đó", Justine nói, cô là vợ đầu tiên, là mẹ của năm trong 10 đứa con hiện nay của Elon. "Nếu lúc nào cũng bị cha gọi là thằng điên, đồ đần, có lẽ phản ứng duy nhất là khép chặt khía cạnh nội tâm có khả năng mở ra những chiều cảm xúc mà anh ấy không có công cụ để ứng phó". Van đóng cảm xúc này có thể khiến anh trở nên chai sạn, nhưng cũng đồng thời biến anh thành một nhà cách tân mê đắm hiểm nguy. "Anh ấy đã học cách tắt đi nỗi sợ", cô nói. "Nếu tắt đi nỗi sợ, có lẽ anh cũng phải tắt đi cả những thứ khác, chẳng hạn như niềm vui hay sự thấu cảm".

Sang chấn tâm lý hậu chấn thương thời thơ ấu còn in hằn trong Elon nỗi oán ghét cảm giác hài lòng. "Tôi không cho là anh ấy biết cách nếm vị thành công và thưởng thức hương hoa", Claire Boucher nói. Cô là một nghệ sĩ với nghệ danh Grimes, mẹ của ba đứa con chung với Elon. "Tôi nghĩ anh ấy đã bị điều kiện hóa từ thuở bé rằng cuộc đời là những niềm đau". Musk đồng tình. "Nghịch cảnh nhào nặn nên tôi", anh nói. "Ngưỡng đau của tôi ở mức rất cao".

Tiểu sử Elon Musk do Walter Isaacson, nhà báo nổi tiếng người Mỹ, viết trong hai năm. Bản tiếng Việt do AlphaBooks chuyển ngữ, dày 756 trang, ra mắt ngày 20/12. Cuốn sách giống một thước phim, tái hiện cuộc đời tài phiệt giàu nhất thế giới từ lúc ấu thơ đến khi trở thành ông trùm công nghệ. Qua cuốn tiểu sử, Musk hiện lên là một thiên tài điên loạn, người khó kiềm chế cảm xúc của bản thân và xử lý các mối quan hệ xung quanh. Theo cách nói của Walter Isaacson, "luôn có một con quỷ dữ" bên trong tỷ phú.

Tỷ phú Mỹ Elon Musk nói chuyện tình với diễn viên Amber Heard "thật tàn bạo", là trải nghiệm đau đớn với anh.

Musk không phải là người sinh ra để dành cho gia đình êm ấm. Hầu hết mối quan hệ lãng mạn của anh đều dính dáng đến rối loạn tâm lý. Trải nghiệm đau đớn nhất là với nữ diễn viên Amber Heard, người đã kéo anh vào vòng xoáy đen tối kéo dài suốt hơn một năm và gây ra nỗi đau sâu kín kéo dài cho đến tận bây giờ. "Thật là tàn bạo", anh nói.

Mối quan hệ của họ bắt đầu sau khi cô thực hiện một bộ phim hành động vào năm 2012 có tên Machete Kills, kể về một nhà phát minh muốn tạo dựng xã hội trên một trạm vũ trụ quay quanh quỹ đạo. Musk đã đồng ý làm cố vấn vì anh muốn gặp cô, nhưng điều đó mãi không xảy ra cho đến một năm sau, khi cô hỏi liệu cô có thể đến thăm SpaceX hay không. "Tôi nghĩ người ta vừa có thể gọi tôi là kẻ khùng đam mê máy tính vừa có thể gọi tôi là cô nàng nóng bỏng", cô nói đùa. Musk đưa cô đi chơi trên chiếc Tesla và cô thấy anh quá hấp dẫn so với một kỹ sư tên lửa.

Cô gặp anh lần thứ hai khi họ đang xếp hàng bước đi trên thảm đỏ tại buổi dạ tiệc của Bảo tàng Metropolitan ở New York vào tháng 5 năm 2016. Heard lúc đó 30 tuổi, đang trên bờ vực phải đối mặt với một cuộc ly hôn bùng nổ với Johnny Depp. Cô và Musk đã nói chuyện trong bữa tối và sau đó là bữa tiệc riêng tư hậu sự kiện chính. Quay cuồng trong mối quan hệ với Depp, cô cảm thấy Musk như một luồng gió mới.

Read more

Tiểu sử Elon Musk phần 3 : Những vết sẹo tuổi thơ

Nghe Bài Viết

Ba tuần sắp sửa kết thúc, đám con trai chia thành hai nhóm, người ta bảo chúng tấn công nhau. "Thật điên rồ, loạn trí", Musk nhớ lại. Cứ vài năm lại có một đứa bỏ mạng. Các tư vấn viên kể lại những chuyện như thế để dằn mặt. "Đừng ngớ ngẩn như thằng ngu đã chết năm ngoái", họ nói. "Chớ tự biến mình thành một thằng ngu yếu ớt".

Lần thứ hai đến đó, Elon sắp bước sang tuổi 16. Cậu lớn hơn nhiều, cao phổng lên tới 1,83 m với khổ người đồ sộ như gấu, và đã luyện một ít judo. Vậy nên veldskool không đến nỗi kinh khủng. "Lúc ấy, tôi ngộ ra là nếu có đứa nào bắt nạt, tôi sẽ táng thật lực vào mũi nó, thế là nó sẽ không còn dám bắt nạt tôi. Chúng nó có thể nện tôi thừa sống thiếu chết, nhưng nếu tôi đấm vào mũi chúng nó, chúng nó sẽ không bám theo tôi nữa".

Nam Phi thập niên 1980 là một nơi đầy bạo lực, những vụ tấn công bằng súng máy và chém giết bằng dao xảy ra như cơm bữa. Một lần, Elon và Kimbal xuống tàu, đi đến một buổi hòa nhạc chống phân biệt chủng tộc, hai anh em phải lội qua vũng máu bên cạnh xác chết vẫn còn nguyên con dao cắm vào đầu. Cả buổi tối hôm ấy, máu dính ở đế giày vải của họ gây ra âm thanh lẹp nhẹp, dấp dính trên vỉa hè.

Nhà Musk nuôi mấy con chó giống chăn cừu Đức, được huấn luyện để tấn công bất cứ ai mon men quanh nhà. Lên sáu tuổi, Musk đang chạy trên lối xe vào nhà thì con chó cưng chồm lên, cắn một vết to tướng ở lưng. Trong phòng cấp cứu, người ta sửa soạn để khâu vết thương, Elon từ chối điều trị chừng nào được hứa là con chó sẽ không bị trừng phạt. "Không được giết nó đấy nhé?". Mọi người hứa sẽ không làm vậy. Kể lại câu chuyện, Musk ngừng lời, mắt đăm đăm trống vắng hồi lâu. "Thế mà họ bắn con chó chết tươi".

Những trải nghiệm gây chai sạn nhất với Elon là ở trường học. Suốt bao năm, cậu là học sinh bé nhỏ nhất lớp. Cậu loay hoay nắm bắt các tín hiệu giao tiếp. Lòng trắc ẩn không tự nhiên mà có, và Elon không hề khao khát, cũng chẳng có bản năng gây thiện cảm. Kết quả là cậu thường xuyên bị đám côn đồ trong trường học nhắm làm mục tiêu, chúng sẽ xông tới, đấm vào mặt cậu. "Nếu chưa bao giờ bị đấm vào mũi, anh sao hiểu được nó sẽ ảnh hưởng đến hết quãng đời còn lại thế nào", Elon nói.

Sáng nọ, vào giờ tập trung, đang mải giỡn hớt với đám bạn, một học trò xô vào Elon. Elon đẩy nó ra, đôi bên lời qua tiếng lại. Đến giờ giải lao, thằng kia cùng lũ bạn lùng sục khắp nơi và thấy Elon đang ăn bánh kẹp. Chúng nhào lên từ phía sau, đá vào đầu, đẩy Elon lăn lông lốc xuống cầu thang xi măng. "Chúng ngồi lên người, đấm túi bụi, đá lia lịa vào đầu anh ấy", Kimbal kể lại, khi đó cậu đang ngồi với anh trai. "Lúc chúng nó đánh xong, tôi thậm chí còn không thể nhận ra mặt anh ấy. Đấy chỉ còn là một cục thịt sưng u đến nỗi gần như không nhìn thấy mắt". Elon được đưa vào viện và phải nghỉ học một tuần. Một thập kỷ sau, Elon vẫn phải phẫu thuật chỉnh hình với nỗ lực sửa sang các mô trong mũi.

Nhưng những vết sẹo ấy chỉ là vặt vãnh nếu so với những vết sẹo cảm xúc gây nên bởi người cha - Errol Musk - một kỹ sư, một tên lừa đảo, một gã văn thơ lai láng, đến tận ngày nay vẫn làm Elon điêu đứng khổ sở. Sau vụ đánh nhau ở trường, Errol về phe đứa đã nện nát mặt Elon. "Thằng bé vừa mới mất cha vì ông ta tự tử, Elon lại còn bảo nó ngu", Errol nói. "Elon có thói bảo người khác là ngu. Làm sao tôi trách đứa bé kia được?".

Cuối cùng, khi xuất viện về nhà, Elon bị cha nhiếc móc. "Tôi đã phải đứng suốt một tiếng đồng hồ trong khi ông ấy la lối tôi, gọi tôi là đồ dốt nát, vô tích sự", Elon nhớ lại. Tận mắt chứng kiến bài rỉa rói, Kimbal nói đó là ký ức tệ nhất cuộc đời. "Cha tôi cả giận mất khôn, ông vẫn hay thế. Ông tuyệt đối không biết thông cảm".

Elon và Kimbal đã không còn nói chuyện với cha, cả hai đều khẳng định tuyên bố của ông ta rằng Elon gây sự đánh nhau là nhầm lẫn, và rằng cuối cùng thủ phạm đã bị đưa vào nhà tù cho trẻ vị thành niên. Họ bảo cha mình là một gã dối trá đồng bóng, hay bịa ra những câu chuyện đầy chi tiết hoang đường, lắm lúc do chủ tâm, khi khác chỉ là ảo tưởng. Họ bảo ông ta có bản chất thiện ác bất phân. Vừa niềm nở thân thiện, thoắt cái đã chuyển sang chế độ lăng mạ suốt hơn một giờ đồng hồ. Ông ta sẽ kết lại mọi bài sỉ vả bằng câu nói Elon thảm hại thế nào. Elon sẽ phải chôn chân tại chỗ, không được phép rời đi. "Đó là tra tấn tinh thần", Elon nói. Anh ngưng lại hồi lâu và thoáng nghẹn lời. "Rõ là ông ta biết cách làm cho mọi thứ trở nên kinh khủng".

Khi tôi gọi cho Errol, ông nói chuyện với tôi gần ba tiếng đồng hồ, sau đó duy trì liên lạc thường xuyên bằng các cuộc gọi và tin nhắn trong hai năm tiếp theo. Ông hào hứng mô tả và gửi cho tôi ảnh chụp những thứ đẹp đẽ ông đã chu cấp cho các con mình, ít nhất trong những giai đoạn mà công việc kỹ sư của ông còn đang khấm khá. Có lúc ông lái hẳn một chiếc Rolls-Royce, dựng một túp lều ở nơi hoang dã với các con, và lấy ngọc lục bảo thô từ một chủ mỏ ở Zambia, cho đến lúc việc làm ăn lụn bại.

Read more

Tiểu sử Elon Musk' (phần 2): Thiên tài cô đơn

Nghe Bài Viết

Một ngày, hồi Elon năm tuổi, một người anh chị em họ tổ chức tiệc sinh nhật, nhưng Elon bị phạt vì tham gia vào một vụ đánh nhau và phải ở nhà. Vốn là một đứa trẻ khảng khái, Elon quyết tự cuốc bộ đến nhà người họ hàng. Khổ nỗi, nhà đó ở tận mạn bên kia Pretoria, cuốc bộ mất gần hai tiếng đồng hồ. Thêm nữa, Elon còn quá nhỏ nên không hiểu biển chỉ đường. "Kiểu như tôi nắm được sơ sơ cung đường vì đã nhìn thấy lúc ngồi trên ôtô, tôi quyết tâm sẽ đến nơi, nên cứ thế cuốc bộ", Elon kể. Cậu mò được đến nơi vừa trước lúc tiệc tàn. Nhìn thấy con trai ló dạng trên đường, bà mẹ hoảng hồn. Sợ lại bị phạt lần nữa, Elon trèo tít lên một cây phong và không chịu xuống. Kimbal vẫn nhớ cảm giác đứng ở gốc cây, trân trân nhìn lên anh trai đầy sửng sốt. "Anh ấy có thứ quyết tâm dữ dội khiến ta choáng ngợp, đôi khi là khiếp hãi, đến giờ vẫn vậy".

Lên tám tuổi, Elon dốc hết quyết tâm để có được một chiếc xe máy. Vâng, lúc mới tám tuổi. Cậu cứ thế đứng bên cạnh ghế của cha và kiên trì thuyết phục. Khi người cha nhặt tờ báo lên và bắt con im lặng, Elon vẫn tiếp tục đứng đó. "Chứng kiến cảnh ấy thật phi thường", Kimbal kể. "Anh ấy cứ im lặng đứng đấy, rồi nhắc lại lý lẽ, rồi lại đứng im lặng tiếp". Cảnh này tái diễn mỗi tối suốt nhiều tuần. Cuối cùng, người cha đành nhượng bộ và kiếm cho Elon chiếc xe máy Yahama 50 phân khối màu xanh lam và vàng kim.

Elon cũng có xu hướng lơ đễnh, đầu óc mải mê đâu đâu, chẳng hề hay biết người khác đang làm gì. Hồi Elon lên tám tuổi, cả nhà đến Liverpool để thăm họ hàng. Bố mẹ cho Elon và em trai tự chơi trong công viên, bản tính của Elon đâu phải ngồi lì một chỗ, thế là cậu bắt đầu lang thang khắp phố. "Thấy tôi đang khóc, một đứa bé bèn dẫn tôi về chỗ mẹ nó, bà cho tôi uống sữa, ăn bánh quy và gọi cảnh sát", Elon kể lại. Khi đoàn tụ với cha mẹ ở đồn cảnh sát, cậu không hề thấy có gì thiếu thiếu.

"Để lại tôi với em trai tôi một mình trong công viên vào tuổi ấy đúng là điên rồ", anh nói, "nhưng cha mẹ tôi không quá bao bọc con cái như phụ huynh thời nay". Nhiều năm sau, tôi chứng kiến Elon trên công trường lắp đặt mái tấm năng lượng mặt trời cùng con trai hai tuổi, tên là X. Lúc ấy là 10h đêm, có các xe nâng cùng các thiết bị vận chuyển khác được chiếu sáng bằng hai đèn pha đổ bóng to sừng sững. Musk đặt X trên sàn, để cậu nhóc tha hồ tự khám phá, nó làm thế thật, không sợ hãi. Trong khi X mò mẫm giữa đống dây dợ, thi thoảng Musk lại liếc mắt nhìn, nhưng không hề can thiệp. Cuối cùng, khi X bắt đầu leo lên cái đèn pha đang chuyển động, Musk bước đến và nhấc bổng nó lên. X giãy giụa và gào thét, tỏ ý khó chịu vì bị giữ chặt.

Về sau, Musk bàn luận - thậm chí nói đùa - về chuyện mắc Asperger, một hình thức rối loạn phổ tự kỷ có thể ảnh hưởng tới các kỹ năng xã hội, mối quan hệ, kết nối cảm xúc và khả năng tự kiểm soát của một người. Mẹ anh nói: "Hồi nhỏ, thật ra Elon chưa bao giờ được chẩn đoán bệnh, nhưng nó tự bảo là nó mắc Asperger, và tôi chắc chắn nó nói đúng". Tình trạng này càng trầm trọng thêm bởi những sang chấn tuổi thơ. Người bạn thân Antonio Gracias chia sẻ: lớn lên, bất cứ khi nào Elon cảm thấy bị bắt nạt hay đe dọa, những sang chấn hậu chấn thương thời thơ ấu của anh sẽ lại đột kích hệ viền, một bộ phận trong não kiểm soát các phản ứng cảm xúc.

Kết quả là: Elon nắm bắt các tín hiệu xã hội rất kém. "Người ta nói gì tôi cũng hiểu theo nghĩa đen hoàn toàn", anh kể, "chỉ nhờ đọc sách mà tôi mới bắt đầu ngộ ra rằng người ta không phải cứ nghĩ sao là nói vậy". Anh ưa những thứ chính xác, chẳng hạn như kỹ thuật, vật lý và lập trình. Như mọi nét tâm lý trên đời, tâm lý của Musk phức tạp và mang tính cá nhân hóa. Anh có thể giàu tình cảm, nhất là với các con, anh cảm thấy rõ nỗi lo âu khi cô độc. Nhưng anh không có các thụ quan cảm xúc sản sinh sự tử tế và nồng nhiệt thường ngày hoặc nỗi khao khát được quý mến. Tự bẩm sinh, anh đã không được thiết lập để có sự thấu cảm. Hoặc, sử dụng những thuật ngữ bớt phần kỹ thuật, thì Musk có thể là một gã khốn nạn.

Tỷ phú Mỹ Elon Musk từng bị bố đưa vào trại sinh tồn, nơi những đứa trẻ đánh nhau, giành đồ ăn để sống sót.

Là một đứa trẻ lớn lên ở Nam Phi, Elon Musk thấm thía nỗi đau và đã học cách vượt lên nỗi đau để sống sót.

12 tuổi, cậu được đưa bằng xe buýt đến một trại sinh tồn nơi hoang dã (gọi là veldskool). "Đó là mô hình bán quân sự kiểu tiểu thuyết Chúa Ruồi", cậu hồi tưởng. Mỗi đứa trẻ được phát một phần thức ăn nước uống nhỏ và được cho phép, thật ra là khuyến khích, đánh nhau. "Bắt nạt được coi là tính tốt", em trai Kimbal của Elon Musk nói. Những đứa lớn mau mắn học cách đấm thẳng vào mặt và cướp thức ăn của những đứa bé. Vừa nhỏ con lại ngượng nghịu về cảm xúc, Musk bị nện nhừ tử hai lần. Hết kỳ cắm trại, Elon sụt tới năm cân.

Read more

Tiểu sử Elon Musk' (phần 1): Thiên tài cô đơn

Nghe Bài Viết

Tỷ phú Mỹ Elon Musk không có bạn ở trường học, từng bị thầy cô giáo nhận xét là đứa trẻ chậm phát triển.

Tiểu sử Elon Musk của tác giả Walter Isaacson ra mắt hồi tháng 9, lập tức gây chú ý khi miêu tả cuộc sống gia đình, những mối quan hệ hỗn loạn và cung cách làm việc của người giàu nhất thế giới.

Vào 7h30 phút sáng 28/6/1971, Maye Musk hạ sinh một bé trai nặng 3,9 kg với cái đầu rất to.

Thoạt tiên, cô và Errol định đặt tên bé là Nice, theo tên của thành phố ở Pháp, nơi cậu nhóc được hoài thai. Lịch sử hẳn sẽ khác đi rất nhiều (hoặc ít nhất là buồn cười hơn) nếu cậu bé lại chào đời bằng cái tên Nice Musk. Nhưng, hy vọng chiều lòng gia đình Haldeman, Errol đồng ý rằng con trai sẽ được đặt tên theo bên ngoại: Elon, theo tên ông của Maye - J. Elon Haldeman, và Reeve, tên thời con gái của bà ngoại Maye.

Errol thích tên Elon vì nó đậm chất Kinh thánh, và sau này khẳng định rằng ông ta có khả năng tiên tri. Errol bảo hồi còn bé, ông ta đã nghe kể về một tiểu thuyết khoa học viễn tưởng của nhà khoa học tên lửa Werner von Braun với tên gọi Project Mars (tạm dịch: Dự án Sao Hỏa), trong đó mô tả một thuộc địa ở hành tinh nọ dưới quyền cai quản của một ban chấp hành được biết tới với cái tên "Elon".

Elon khóc nhiều, ăn khỏe và ngủ ít. Có lúc, Maye quyết định mặc kệ đứa bé khóc ngằn ngặt đến khi nó tự thiếp đi, nhưng cô đổi ý sau khi hàng xóm gọi cảnh sát. Tâm trạng cậu nhóc biến đổi thoăn thoắt; bà mẹ bảo: những lúc không khóc, nó mới đáng yêu làm sao.

Hai năm tiếp theo, Maye sinh thêm hai bé: Kimbal và Tosca. Cô không o bế mà để các con tha hồ tự do. Không có vú em, chỉ là một quản gia chẳng hề để ý khi Elon bắt đầu thử nghiệm với tên lửa và chất nổ. Elon nói anh ngạc nhiên vì qua thời thơ ấu mà các ngón tay vẫn còn nguyên vẹn.

Khi Elon lên ba tuổi, mẹ cậu quyết rằng cậu nhóc quá ham hiểu biết, nên đi học mẫu giáo. Hiệu trưởng cố can ngăn, bảo Maye rằng việc Elon nhỏ tuổi nhất lớp sẽ gây cho cậu những trở ngại về giao tiếp xã hội. Gia đình nên chờ thêm một năm nữa. "Tôi không làm thế được", Maye đáp. "Thằng bé cần ai đó ngoài tôi để nói chuyện. Tôi có một đứa con thực sự thiên tài". Cô đã thắng.

Đó là một sai lầm. Elon không có bạn, đến lúc học lớp hai, cậu không hề tập trung. "Cô giáo đi đến chỗ tôi và thét lên, nhưng tôi không thật sự nhìn hoặc nghe thấy cô", Elon nói. Hai vị phụ huynh được mời đến gặp hiệu trưởng. Hiệu trưởng nói: "Chúng tôi có lý do để tin rằng cháu Elon bị chậm phát triển". Một giáo viên giải thích rằng hầu như lúc nào cậu bé cũng ngơ ngẩn như mất hồn. "Cháu luôn nhìn ra cửa sổ, lúc tôi bảo cháu tập trung, cháu lại trả lời là 'Lá đang chuyển màu nâu rồi kìa". Errol đáp rằng Elon nói đúng, lá đang chuyển màu nâu thật còn gì.

Thế bế tắc được khai thông khi cha mẹ Elon đồng ý rằng Elon cần được kiểm tra thính lực xem có vấn đề gì không. "Họ kết luận vấn đề nằm ở khả năng nghe, vậy là họ đưa tôi đi cắt amidan", Elon kể. Việc đó khiến các giáo chức trường học nguôi ngoai, nhưng lại chẳng hề giúp Elon thay đổi khuynh hướng mất tập trung và rút lui vào thế giới riêng mỗi khi mải suy nghĩ. "Từ hồi còn nhỏ xíu, mỗi khi bắt đầu chăm chú suy nghĩ về việc gì, toàn bộ hệ thống giác quan của tôi đều tắt lặng", Elon nói. "Tôi không thể nhìn thấy hay nghe thấy gì. Lúc đó, tôi dùng não bộ để tính toán thay vì thu nạp thông tin". Những đứa trẻ khác sẽ nhảy lên nhảy xuống, vẫy tay trước mặt Elon xem có thể lôi kéo cậu chú ý trở lại không. Nhưng tốn công vô ích. Maye nói: "Tốt nhất là chớ phá ngang lúc thấy ánh nhìn trống vắng ấy ở Elon".

Trộn cùng những vấn đề giao tiếp xã hội của Elon chính là thái độ không chịu lịch sự nín nhịn những người cậu coi là dốt nát. Cậu thường xuyên dùng từ "ngu". "Từ lúc bắt đầu đi học, nó bỗng nhiên cô đơn và buồn bã lắm", mẹ Elon kể. "Kimbal và Tosca kết bạn mới ngay ngày đầu đến lớp và rủ bạn về nhà, còn Elon chưa bao giờ đưa bạn về chơi. Nó muốn có bạn, nhưng không biết phải làm thế nào".

Kết quả là: Elon cô đơn, vô cùng cô đơn, và nỗi đau ấy vẫn in hằn trong tâm hồn anh. "Hồi còn nhỏ, tôi từng nói một câu thế này", Elon kể lại trong cuộc phỏng vấn với Rolling Stone giữa một giai đoạn đời sống ái tình hỗn loạn hồi năm 2017. "Tôi không bao giờ muốn cô đơn. Tôi sẽ nói vậy. Tôi không muốn cô đơn".

Read more